ประโยชน์และความเสี่ยง ที่จะได้รับหลังจากทานเห็ดวิเศษ

ประโยชน์

การศึกษาทางวิทยาศาสตร์จำนวนมากและรายงานทริปรีพอตมากมายทางสือออนไลน์บอกเราว่าเห็ดวิเศษอาจมีประสิทธิภาพในการรักษาโรคทางจิตต่างๆ รวมถึงภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล การเสพติด และ PTSD นอกเหนือจากนั้น พวกเขายังพบว่าช่วยอาการปวดหัวและไมเกรนคลัสเตอร์

สารซิโลไซบิน (psilocybin) เป็นสารที่ได้จากเห็ดวิเศษ (Magic mushroom) สามารถช่วยรักษาโรคซึมเศร้า โดยสารซิโลไซบินจะออกฤทธิ์เป็นตัวจับฮอร์โมนเซโรโทนิน (Serotonin receptor ) ที่เป็นฮอร์โมนควบคุมการแสดงออกทางอารมณ์ความรู้สึก ซึ่งคนที่เป็นโรคซึมเศร้า มักจะมีระดับของเซโรโทนินไม่เพียงพอ
ซีโรโทนิน (Serotonin) เป็นสารที่ควบคุมสภาพอารมณ์ ความรู้สึกเจ็บปวด ความหิว การหายใจ การนอนหลับ และพฤติกรรมอื่นๆ หากระดับสารซีโรโทนินต่ำ จะส่งผลต่ออารมณ์โดยตรง คือทำให้วิตกกังวล ก้าวร้าว ซึมเศร้า

สันนิษฐานว่าผลประโยชน์ของเห็ดวิเศษส่งผลต่อการทำให้อาการเหล่านั้นลดลงเป็นสองประเด็นหลัก:

• ผลกระทบทางชีวเคมีของพวกมันต่อระบบซีโรโทนิก ซึ่งคล้ายกับวิธีที่หมอมักใช้ในการรักษาโรค แต่ไม่มีผลข้างเคียงที่เป็นอันตรายกัน
  

ผู้ใช้ที่มีสุขภาพดีจะได้รับประโยชน์อย่างมากจากเห็ดวิเศษ การทริปที่ดีสามารถกระตุ้นการหยังรู้ทางจิตวิญญาณและการปลดปล่อยอารมณ์ เปลี่ยนแปลงรูปแบบความคิดและการกระทำที่ผิด และนำความสมดุลและความมีเหตุผลมาสู่การทำงานประจำวันมากขึ้น

และท่านยังสามารถใช้ประโยชน์มากมายจากเห็ดวิเศษโดยไม่ต้องผ่านการทริปแบบเต็มรูปแบบได้ โดยการทานแบบ ไมโครโดส ซึ่งได้พิสูจน์แล้วว่ามีประโยชน์ในการสร้างสมาธิและส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์

ความเสี่ยง

เห็ดวิเศษมีความปลอดภัยทางสรีรวิทยา ไม่มีการยืนยันกรณีการเสียชีวิตจากความเป็นพิษของไซโลไซบิน ปริมาณที่ร้ายแรงจะทำให้คุณต้องกินเห็ดแอลซีโลบินสดประมาณเท่ากับน้ำหนักตัว

แม้ว่าเห็ดวิเศษจะถือว่ามีความปลอดภัยทางสรีรวิทยาค่อนข้างสูง แต่ก็มีความเสี่ยงและผลข้างเคียงที่ผู้ใช้ควรตระหนัก:

1. ความปลอดภัยทางสรีรวิทยา:
   • ความเป็นพิษต่ำ: ไม่มีรายงานการเสียชีวิตที่ได้รับการยืนยันโดยตรงจากความเป็นพิษของ ไซโลไซบิน. ปริมาณที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตทางทฤษฎีนั้นสูงมาก เทียบเท่ากับการบริโภคเห็ด Psilocybin สดในปริมาณใกล้เคียงกับน้ำหนักตัวของบุคคล.
   • ผลข้างเคียงทางกายภาพ: แม้จะปลอดภัย แต่เห็ดวิเศษอาจทำให้เกิดผลข้างเคียงทางสรีรวิทยาบางประการ เช่น การเพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิตเล็กน้อย (แต่ไม่ถึงระดับอันตราย). Psilocybin ไม่ส่งผลกระทบต่ออุณหภูมิร่างกาย คลื่นไฟฟ้าหัวใจ หรือระดับเมแทบอไลต์ในเลือด. อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้บางรายอาจประสบอาการคลื่นไส้ วิงเวียนศีรษะ และอาการสั่น ซึ่งมักเกิดขึ้นไม่บ่อยนักและมีระยะเวลาสั้นหากเกิดขึ้น.
2. ปฏิกิริยาระหว่างยา (Drug Interactions): เนื่องจาก Psilocin ออกฤทธิ์ต่อระบบ Serotonergic จึงมีความเป็นไปได้ที่จะเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาที่เป็นอันตรายกับยาบางชนิด:
   • ลิเทียม (Lithium): มีรายงานจำนวนมากที่ชี้ว่าการใช้ Lithium ร่วมกับสารหลอนประสาท เช่น เห็ดวิเศษ อาจนำไปสู่อาการชักและภาวะหัวใจล้มเหลวที่รุนแรงถึงชีวิตได้ ห้ามใช้เห็ดวิเศษหากคุณกำลังใช้ Lithium โดยเด็ดขาด.
   • ทรามาดอล (Tramadol): เป็นยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์สังเคราะห์ที่มีผลต่อระบบ Serotonin และลด threshold การชัก. การใช้ Tramadol ร่วมกับเห็ดวิเศษอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะ เซโรโทนิน ซินโดรม (Serotonin Syndrome) ซึ่งเป็นภาวะที่อาจถึงแก่ชีวิตได้.
   • ยากลุ่ม SSRI (Selective Serotonin Reuptake Inhibitors): แม้จะยังไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนว่าการใช้ SSRIs ร่วมกับเห็ดวิเศษจะมีความเสี่ยงโดยตรง แต่มีรายงานว่า SSRIs สามารถลดผลกระทบทางประสาทหลอนของเห็ดได้. ไม่แนะนำให้เพิ่มปริมาณเห็ดวิเศษเพื่อชดเชยผลกระทบนี้ เนื่องจาก SSRIs ทั่วไป เช่น Celexa, Lexapro, Prozac, และ Zoloft สามารถใช้เพื่อ “หยุด” การทริปที่รุนแรงได้ในสถานการณ์ฉุกเฉิน (bad trip) ในต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม การกระทำดังกล่าวอาจมีความเสี่ยงต่อความเสียหายของสมองในระยะยาว และไม่ควรทำโดยไม่มีคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ.
   • ยาที่มีสาร MAOI (Monoamine Oxidase Inhibitors): แม้จะยังไม่มีหลักฐานความเสี่ยงโดยตรง แต่ในทางทฤษฎี การใช้ MAOI ร่วมกับเห็ดวิเศษอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อเซโรโทนิน ซินโดรมได้. ยากลุ่มนี้จะลดอัตราการเมแทบอลิซึมของสารในตับ ทำให้สารออกฤทธิ์ของเห็ดอยู่ในร่างกายได้นานขึ้นและยืดระยะเวลาการทริป ซึ่งหากใช้โดยไม่มีความรู้ อาจนำไปสู่ภาวะตับวายเฉียบพลันได้. MAOI ทั่วไปได้แก่ Emsam, Marplan, Nardil, และ Parnate.
3. ความเสี่ยงทางจิตวิทยาและสภาพแวดล้อม:
   • “แบดทริป” (Bad Trip): ผลกระทบทางจิตวิทยาเป็นจุดที่มีโอกาสเกิดความเสี่ยงสูงสุด โดยเฉพาะในปริมาณโดสที่สูงขึ้น ผู้ใช้อาจประสบกับ “แบดทริป” ซึ่งมีอาการหวาดกลัว หวาดระแวง และบางครั้งเห็นภาพที่มืดมิดหรือหลอกหลอน.
   • การประมวลผลทางอารมณ์: การเกิด “แบดทริป” อาจเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการบำบัดที่ Psilocybin เข้าไปแก้ไขปมปัญหาในจิตใจ และเปิดเผยส่วนที่ถูกกดขี่ของจิตใต้สำนึก ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการประมวลผลเพื่อกระตุ้นการเติบโตทางจิตใจของบุคคล.
   • ความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ: ความเป็นไปได้ของการทริปที่ไม่พึงประสงค์และการเกิดเหตุการณ์อันตราย เช่น การบาดเจ็บในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัย หรือการประสบกับอุบัติเหตุ เช่น การหกล้มชนสิ่งกีดขวาง เป็นสิ่งที่ต้องพิจารณา.

คำแนะนำเพื่อความปลอดภัย: เนื่องจากความเสี่ยงทางจิตวิทยาและสิ่งแวดล้อม “Mindset” (สภาพจิตใจ) และ “Setting” (สภาพแวดล้อม) จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเข้าสู่ประสบการณ์การทริปที่ดีและน่าประทับใจ เพื่อเพิ่มความปลอดภัยและคุณภาพของประสบการณ์ จึงแนะนำอย่างยิ่งให้มี ผู้ดูแล (Sitter) ที่มีสติและไว้ใจได้อยู่ตลอดเวลาระหว่างการทริป โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่เริ่มต้น. การมีผู้ดูแลสามารถช่วยสร้างความอุ่นใจและจัดการกับสถานการณ์ที่ไม่คาดคิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ.

บทสรุป: เห็ดวิเศษมีศักยภาพที่น่าสนใจในการบำบัดรักษาโรคทางจิตเวชและส่งเสริมสุขภาวะที่ดี อย่างไรก็ตาม การบริโภคจะต้องดำเนินการด้วยความเข้าใจอย่างลึกซึ้งถึงกลไกการออกฤทธิ์ ประโยชน์ที่คาดหวัง และโดยเฉพาะอย่างยิ่งความเสี่ยงและปฏิกิริยาระหว่างยาที่อาจเกิดขึ้น การเตรียมตัวที่ดี การเลือกปริมาณที่เหมาะสม การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย และการมีผู้ดูแลที่มีประสบการณ์ ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้ได้รับประโยชน์สูงสุดและลดความเสี่ยงจากการบริโภคเห็ดวิเศษ.

---

อ้างอิง:

• van Amsterdam J, Opperhuizen A & van den Brink W (2011). Harm potential of magic mushroom use: A review. Regulatory Toxicology and Pharmacology, 59(3), p423-429.
• Tyls F, Palenicek T & Horacek J (2014). Psilocybin – summary of knowledge and new perspectives. European Neuropsychopharmacology, 24, p342-356.
• Brown, M (2003). LSD and antidepressants. Erowid. Retrieved from: https://erowid.org/chemicals/lsd/lsd_health3.shtml
• Tripsit (2016). Guide to Drug Combinations. Retrieved from: https://wiki.tripsit.me/wiki/Drug_combinations